همواره مهمترین هدف سازندگان خودرو افزایش ایمنی و آسایش سرنشینان خودرو بوده و تا به حال در این راه نوآوری های زیادی صورت گرفته است. یکی از مشکلاتی که گاهی اوقات برای سرنشینان خودرو آزار دهنده است وجود لرزش ها و ارتعاشاتی است که به کابین خودرو منتقل می شوند.
در نتیجه از جمله مباحث مطرح در صنعت خودروسازی، که سهم زیادی در جلب رضایت و افزایش کیفیت خودرو دارد، مهار حرکت و لرزش در خودرو است. در این میان موتورهای احتراق داخلی به دلیل ماهیت عملکرد خود در هنگام احتراق سوخت مقداری ارتعاش ایجاد می کنند که مهار آنها نیازمند طراحی، تولید و نصب قطعه ای به نام دسته موتور (به انگلیسی Engine Mount) است.
انواع دسته موتور
یکی از انواع اولیه این قطعه مهم خودرو، دسته موتور های غیر فعال ارتجاعی هستند. این دسته موتورها علاوه بر اینکه قیمت مناسبی دارند از ویژگی های دیگری مانند نگهداری و تعمیر آسان، فرایند طراحی و ساخت راحت تر وابعاد مناسب بهره می برند. البته این نوع دسته موتورها بیشتر وظیفه تحمل وزن موتور خودرو بر روی خود را دارند و در برخی دیگر از وظایف محوله کاربرد مناسبی ندارند. این نوع دسته موتور معمولا قطعه ای لاستیکی هستند که به دلیل خاصیت ساختاری خود می توانند ارتعاشات را در درون خود میرا کنند.
با پیشرفت صنعت خودرو و صنایع وابسته به آن مانند قطعه سازی دسته موتورهای روغنی یا هیدرولیکی تولید و به بازار عرضه شدند. این نوع دسته موتور البته دارای پیچیدگی های فنی در طراحی و ساخت خود هستند و در درون آنها مکانیزم فنر و یک سیال برای جذب ارتعاشات و میزا کردن آن به کار می رود و به دلیل همین ماهیت ساختاری خود در کاهش ارتعاشات عملکرد فنی بهتری دارند.
علائم خرابی دسته موتور
یکی از نکاتی که در هنگام برخورد با دسته موتور باید مد نظر قرار داشت این است که معمولا در درون خودروها قطعه دیگری برای نگه داشتن گیربکس در جای خود استفاده می شود که دسته گیربکس نام دارد. از آنجایی که موتور و گیربکس خودرو نزدیک یکدیگر قرار دارند خرابی یا پارگی هر کدام می تواند بر عملکرد دیگری تاثیرگذار باشد.
خرابی در دسته موتورهای لاستیکی معمولا با بروز نشانه های پارگی در خود قطعه قابل شناسایی است و علاوه بر آن نوع کارکرد موتور و افزایش لرزش آن می تواند نشان دهنده بروز ایراد در این قطعه باشد. همچنین در صورت خرابی دسته موتورهای روغنی نیز همانند دسته موتورهای لاستیکی کارکرد موتور متفاوت شده و ارتعاشات ناشی از عملکرد آن و لرزش های جاده به کابین خودرو راه پیدا خواهند کرد. علاوه بر این بروز نشتی روغن در دسته موتورهای هیدرولیکی نیز از علائم خرابی آنهاست. نباید فراموش کرد که در صورت خرابی دسته موتور بیشترین میزان لرزش در اطراف موتور خواهد بود.
از دیگر نشانه های خرابی دسته موتور ایجاد سر و صدا مخصوصا در زمان عبور از ناهمواریها است. همچنین در صورت آسیب دیدن دسته گیربکس ممکن است راننده لرزش ایجاد شده را مستقیما در پدال کلاچ خودرو حس کند. ضمنا وجود ایراد در این قسمت می تواند باعث بر هم زدن تنظیمات کلاچ یا تکان خوردن دسته دنده شود.
