این که یک قطعه کوچک از ابتدای ساخت خودروهای مدرن با موتورهای درون سوز همراه صنعت خودروسازی بوده، همچنان از اصلیترین قطعات آنها محسوب میشود و قدمت حضور آن در این صنعت به بیش از یک قرن میرسد گویای این حقیقت است که اهمیت قطعات یک اتومبیل از ابعاد و وزن آنها مشخص نمیشود بلکه بسته به کاری است که انجام میدهند. یکی از این قطعات کوچک اما حیاتی که تمام این سالها همراه انواع خودروهای احتراق داخلی بوده شمع است. لازم نیست مالک خودرو باشید یا حتی راننده، بدون شک حتما عنوان شمع ماشین را بارها تاکنون شنیدهاید و از این شنیدهها متوجه شدهاید که این قطعه کارایی فراوانی در خودرو دارد.
شمع ماشین چیست و چه اهمیتی دارد؟
خودروهای احتراق داخلی برای سوزاندن سوخت درون سیلندرهای موتور خود نیاز به محرکی اولیه دارند. این محرک اولیه جرقهای است که شمع تولید میکند. در واقع این قطعه کوچک از اصلیترین بخشهای موتور است و موجب روشن شدن و شروع به کار آن میشود. اهمیت این قطعه در حدی است که در صورت نقص در عملکرد آن به هر دلیل، موتور روشن نشده و خودرو قادر به حرکت نخواهد بود.
برای ایجاد احتراق مورد نیاز درون موتور سه عامل اصلی وجود دارند که مانند سه راس مثلث یکدیگر را تکمیل میکنند؛ سوخت، اکسیژن و حرارت. حرارت بخشی است که توسط شمع با عمل جرقهزنی تامین میشود. این جرقه مانند فندکی که شعله گاز را روشن میکند آتش اولیه درون سیلندر را فراهم مینماید. به طور قطع هرچه این جرقه قویتر باشد احتراق مورد نیاز موتور بهتر و قویتر صورت میگیرد. اما شمع انرژی خود را برای جرقه زدن از باتری خودرو تامین میکند.
عیبیابی شمع خودرو و لزوم آن
پیشتر گفته شد که هر شمع طول عمر مشخصی دارد و پس از طی این مدت زمان تعیین شده باید اقدام به تعویض آن کرد. اما گاهی به دلیل بالا رفتن سطح رسوبات حاصل از احتراق در سر الکترودها و کثیف شدنشان و یا از بین رفتن الکترودها و در نتیجه جرقهزنی نادرست، نیاز است شمع خودرو پیش از اتمام طول عمر استاندارد خود تعویض شود. چرا که این موارد باعث میشود خودرو به خوبی کار نکرده و به نوعی دچار بدسوزی یا خامسوزی شود. عملکرد ضعیف حتی یکی از شمعها منجر به ناقص سوختن سوخت درون سیلندر مربوط به آن میشود و در نتیجه سطح آلایندگی افزوده شده و به قطعات موتور نیز صدمات جدی وارد میگردد. برخی از جدیترین مشکلات ظاهری شمعها که میتواند نشان از بد کار کردن آنها باشد و دلایل ایجادشان عبارتند از:
– ترک روی چینی شمع: عبور جریان با ولتاژ بالا از الکترود بیش از حد توان شمع و زیاد شدن فاصله گپ میتواند این مشکل را ایجاد کند.
– شکستن چینی شمع: نصب نادرست و ضربه هنگام نصب باعث این اتفاق میشود.
– روغنی بودن پایه شمع: روغن سوزی موتور در یک یا همه سیلندرها میتواند شمع یک یا تمام سیلندرها را دچار این مشکل کند.
– ذوب شدن الکترودها: به دلیل متناسب نبودن کد حرارتی شمع با موتور این اتفاق رخ میدهد.
– آب خوردن به پایه شمع: به دلیل هرگونه نفوذ از سیلندرها اتفاق میافتد. میتواند دلیل نقص سرسیلندر یا بوش باشد.
– رسوب گرفتن الکترودها و پایه: به دلیل کیفیت پایین سوخت اتفاق میافتد.
