دسته موتور (به انگلیسی Engine Mount ) در وسیلههای نقلیه، قطعهای است که عموما از لاستیک و فلز ساخته شده و وظیفه مهار ارتعاشات، تکانها و ضربات موتور را بر عهده دارد. به عبارت دقیقتر، این قطعه مسئول تحمل وزن موتور خودرو است. دسته موتور بهعنوان نقطه تماس موتور با بدنه خودرو عمل میکند و اجازه میدهد موتور با تعادل و استحکام بیشتری، وظایف خود را انجام دهد.
میتوان تصور کرد که مجموعه سیستم فنی خودرو، یک پازل است که همگی با هم کار میکنند تا خودرو را به حرکت درآورند. اما تمامی قطعات و تکههای این پازل برای حفظ موقعیت خود به ثبات و استحکام نیاز دارند؛ بنابراین هر قطعه باید با استفاده از قطعات دیگر یا با استفاده از بستهای خاص به بدنه یا قطعات دیگر متصل شود. دسته موتور نیز موتور را به بدنه خودرو متصل میکند. دسته موتور از بخشهای فلزی و لاستیکی ساخته شده است که عموما یک قطعه فلزی به موتور متصل میشود و قطعهای دیگر به شاسی خودرو، بین این دو قطعه یک قسمت لاستیکی قرار میگیرد که وظیفه جذب ارتعاشات و لرزشها و تبدیل انرژی جذب شده به گرما را برعهده دارد. لاستیک بدلیل ویژگی اتلاف حرارتی یک گزینه عالی برای ساخت دسته موتور است. دسته موتور بهعنوان مهمترین و اساسیترین نقطه تماس یا به عبارتی مهمترین بست در قطعات خودرو محسوب میشود.
اهمیت دسته موتور در خودرو
اگر یک وسیله شکننده را داخل یک جعبه قرار داده و آن را تکان دهید احتمالاً آسیب میبیند؛ حتی ممکن است به خود جعبه نیز آسیب برسد. با این حال، اگر اقلام شکننده را با استفاده از ضربه گیر و بالشتکها محکم کنید تا آنها را در جای خود نگه دارید، با حرکت، ضربه و تکانهای جعبه، محتویات جعبه سالم میمانند. دستههای موتور دقیقاً به همین ترتیب کار میکنند.
وظایف دسته موتور چیست؟
۴ مورد از وظایف دسته موتور به شرح زیر است:
- تحمل وزن موتور: دسته موتور وظیفه تحمل وزن موتور را برعهده دارد.
- جذب ارتعاشات موتور: این قطعه ارتعاشات و لرزشهای موتور را جذب کرده و کاهش میدهد و در نتیجه، لرزشهای موتور به داخل کابین منتقل نشده و سرنشینان، سواری نرمتری خواهند داشت.
- محافظت از موتور در عبور از ناهمواریهای جاده: این قطعه از تکان، لرزش و حرکت بیش از حد موتور به علت نیروهای وارده از جاده، حرکت روی سرعت گیرها و دست اندازها جلوگیری میکند.
- جلوگیری از حرکت شدید موتور: در زمانهای شتابگیری یا ترمز گرفتن، این قطعه از حرکت شدید موتور جلوگیری میکند.
باید توجه داشت که موتور در اثر ضرباتی که ناشی از رها شدن کلاچ یا درگیر شدن آن و خلاصشدن تایرها به دلیل اتصال به بقیه قسمتها تولید میشوند، تکانهای جانبی زیادی را تجربه میکند که معمولاً به شکل گشتاورهای پیچشی هستند. تنها بخشی که میتواند این گشتاورها را تحمل کند، شاسی خودرو است. در صورتی که موتور به شاسی بصورت مستقیم و بسیار محکم متصل شود، فشار زیادی به شاسی و موتور وارد میشود. بنابراین، دسته موتور با ایجاد حالتی انعطافپذیر در نقطه اتصال موتور و شاسی، فشار را کاهش میدهد و کنترل تکانهای جانبی موتور در زمان عبور از دستانداز را برعهده میگیرد.