بیشتر افراد با دو نوع گیربکس مرسوم خودروها آشنایی دارند؛ گیربکس دستی و اتوماتیک. همانطور که از نام آنها مشخص است، در نوع دستی راننده با فشردن پدال کلاچ و استفاده از دستهدندهی موجود در کنسول مرکزی کابین خودرو، بهصورت دستی تعویض دنده میکند. در نوع اتوماتیک یا خودکار، پدال کلاچ وجود ندارد و راننده فقط با گاز و ترمز سر و کار دارد. مبدل گشتاور و کلاچ بهدور از چشم راننده انجام وظیفه میکنند تا سواری راحت نصیب سرنشینان شود. گیربکس های اتوماتیک خود به چند دستهی دیگر با فناوریهای مختلف تقسیم میشوند.
اما در میانهی گیربکسهای دستی و اتوماتیک، نوع دیگری موسوم به نیمهاتوماتیک نیز وجود دارد. گیربکسهای دوکلاچه یا دوال کلاچ (Dual Clutch، Double Clutch یا Twin-Clutch) که بهصورت اختصار DCT گفته میشوند، عملکرد ترکیبی از نوع دستی و اتوماتیک دارند. البته برخلاف دو گیربکس دیگر که عملکرد آنها از نامگذاری مشخص بود، گیربکس دوکلاچه بهمعنی وجود دو کلاچ پدال زیر پای راننده نیست.
گیربکس دوکلاچه چیست؟
جعبهدندهی دو کلاچه که از این بهبعد در قالب DCT به آن اشاره میکنیم، در اصل یک نوع گیربکس اتوماتیک است که از دو کلاچ مختلف استفاده میکند و دربین علاقهمندان دنیای خودرو به گیربکس نیمه اتوماتیک، دستی بدون کلاچ و دستی خودکار هم معروف است. هر کلاچ در این سیستم به دندههای زوج و فرد متصل شده است؛ بههمین خاطر میتوان عملکرد آن را در قالب طرحی متفاوت از ترکیب دو گیربکس دستی هم تعریف کرد. در بیشتر این نوع گیربکسها امکان تعویض دندهی دستی بدون کلاچ هم وجود دارد که بههمین خاطر گاهی بهآن نیمه اتوماتیک هم گفته میشود. گیربکس DCT توسط مهندسی فرانسوی، ادولف گکرس قبل از جنگ جهانی دوم اختراع شد ولی هیچوقت نمونهی کامل اختراعی آن در خودرو استفاده نشد. اولین نمونهی کامل توسط هری وبستر، مهندس بریتانیایی در شرکت اتوموتیو پروداکتس (Automotive Products) روی مدلهایی چون نسل اول فوردفیستا، فورد رنجر و پژو 205 در اوایل دههی ۱۹۸۰، سوار شد. پس از این مهندسان پورشه و آئودی نمونههای مخصوص به خود را در خودروهای مسابقهای استفاده کردند. گیربکس دوکلاچهی پورشه موسوم به PDK در مدلهای 956 و 962C نصب شده بود. پس از این فولکسواگن با نسل چهارم هاچبک گلف نسخهی R32 اولین خودروی جادهای مجهز به گیربکس DCT را عرضه کرد. تا بهامروز، فولکس واگن و فورد بزرگترین خودروسازانی بودهاند که از گیربکس DCT در محصولات خود استفاده کردهاند.
گیربکس دوکلاچه چگونه کار میکند؟
برای توضیح عملکرد گیربکس DCT اول باید به گیربکس دستی نگاهی بیاندازیم. در جعبهدندههای دستی راننده برای تعویض به دندهی بالاتر، پایینتر یا عقب ابتدا باید پدال کلاچ را فشار دهد. با اینکار، ارتباط بین پیشرانه و گیربکس و درواقع جریان قدرت قطع میشود. پس از فشردن پدال کلاچ، با استفاده از دستهدنده، تعویض دنده انجام میشود؛ در این زمان یک طوقهی دندانهدار از یک چرخدنده بهسمت چرخدندهای با ابعاد متفاوت حرکت میکند. اجزایی موسوم به سینکرونایزرها (Synchronizer) قبل از ساییده شدن چرخدندهها بههم، آنها را بهصورت هماهنگ درگیر میکنند. پس اتصال طوقه با چرخدندهی جدید که با حرکت دادن دستهدنده اتفاق میافتد، پدال کلاچ رها میشود تا دوباره ارتباط بین پیشرانه و گیربکس برقرار و انتقال قدرت به چرخها انجام شود. همانطور که مشخص است، در گیربکسهای سنتی دستی، جریان انتقال قدرت دائمی نیست و بهصورت فعال،غیرفعال و فعال انجام میگیرد. این فرآیند باعث پدیدهای موسوم به اختلال گشتاور و تکان محسوس خودرو در هنگام تعویض دنده میشود.
فروشگاه میثم یدک
شما می توانید محصولات موجود د فروشگاه میثم را از طریق اینترنت سفارش داده و در کمترین زمان دریافت کنید. یکی از کامل ترین فروشگاه های موجود در شهر تهران، فروشگاه میثم یدک است. هدف این فروشگاه صرفه جویی در وقت و هزینه مشتریان و اطمینان از خرید و پرداختی امن شما همراهان می باشد؛ همچنین می توانید در این فروشگاه از سایر لوازم یدکی ها بهره مند شوبد. 